Worn Out With Dreams
From ELEND


نه.. پاره مكن...
نام­ات را
آرام...
كه حریم امن­ نام
پناه­ات­ می­دهد
تو را
تكه­های پاره­ات را...

كناره نگیر، انكار مكن
مهرت را
در سینه­ام...
كه دیگر گریزی نیست
تو اینجا در اَمان ای
در زندان ِ تن­ام...

كنارم بیا
كه تردیدت را می­پایم
این پاییـــن
كه در برت بگیرم...

نه.. جان به در نمی­برم از تو
كه در جامِ آغوش­ات
می­شكنم...
از بارِ این نور
وقتی آفتاب می­فرازد
در چهره­ی زنده­گی...

بخند به من
بخند اگر كه صدای­ام شكسـته...
من تنها خســته­ام
بس كه كام گرفته­ام
از رؤیاها...
بس كه نگاه كرده­ام او را
خودم را
در خیال نگاه­ات
كه سینه­خیز می­رود
به آن زیر
آن راه ناآزموده

بیا كه پنهان­ات كنم...

بيا.. ديگر گریزی نیست
از تو، از خورشید صبح­...
كه در جامِ آغوش­ات
عسل می­شوم
می­ریزم...

امضا / دست­خط

امضای كسی در خطوط ناخوانای چهره­ی اوست. خطوطی نامفهوم، كه هر چه نگاه می­كنی، طرح آشنایی در آن نیست كه برای­ات چیزی را، شبیه خودش، بنماید. اجزای­اش را نمی­شناسی، امّا انگار در خودش تمام می­شود و نیازی به اجزا ندارد. كلیت است و بامعناست، بی­آنكه بدانی معنای سازه­های­اش چیست. مثل جمله­ای كه كلمه ندارد. كتابی كه صفحه ندارد. همان طور كه به چهره­ی آرامِ كسی نگاه می­كنی، به چشم­ات می­آید و در خاطرت نقش می­بندد. لازم نیست كسی تمام اندیشه­های­اش، تمام تاریخچه­ی زندگی­اش را بر كاغذی بنویسد و جلوی صورت­اش بگیرد تا او را بشناسیم. لازم نیست نویسنده­ی متن، نام­اش را زیر نوشته امضا كند. او با این­كار چیز جدیدی به ما نمی­گوید، چون ما او را در بافت نامرئی اثرش می­شناسیم. اگر چیزی برای شناخته شدن، برای ایمن ماندن از بدفهمی و تحریف، به امضا نیاز دارد، یعنی این بافت نامرئی كار خودش را بلد نیست، یعنی شخصیت ندارد.
یكی از شیرین­ترین خوش-وقتی­های­ام، وقتی است كه دست­خطّ كسی را در متن­ای بی­امضا باز می­شناسم. وقتی، تنها برای یك لحظه، چهره­ی آهنگ­سازی آشنا در پسِ موسیقیِ ناآشنا لبخند می­زند، یا نام دوست­ای در نوشته­ای بی­نام می­درخشد. لذّت كوچكی است و ربطی به لذّت هنری ندارد. شاید تنها از این حیث درخشان است، كه نام مؤلّف، بدون ­تأكید و حتّی از روی بخت و اقبال است كه به ذهن خواننده می­رسد. انگار در همان حال كه خود را نشان می­دهد، می­خواهد دوباره خودش را خط بزند و در بافت به­هم­پیچیده­ی اثر، در سكوتی سنگین، بیارامد...

برای نوشته­ی بی­نامِ ش.

بخشی از یك گفتگوی بلند میان من و "من"

- چشم­هایت را باز كن و ببین. واقعاً همین است؟ دغدغه­ات شده است همین لباس و رنگ و آب؟ چرا؟ جلوی آینه­ای ایستاده­ای كه زیر پوست­ات را نمی­بیند... چرا نمی­آیی كنار؟ پشت این تعلّق نوظهورت به ظاهر خرواری از ضعف خوابیده! ناخن­هایت كجا رفته؟
- پوست­كندن دل می­خواهد آخر!‌ چه­طور صورت معشوق­ام را بخراشم؟
- برای ظاهربین بله،‌ امّا معشوق تو، اگر باشد، زیر پوست خوابیده... بیا بیرون از این سرسپردگی­های بی­ریشه...
- چه­طور قضاوت می­كنی كه بی­ریشه است؟
- به مسئله­های تنهایی­ات نگاه كن!‌ ببین كه چه­قدر كوچك­ اند! چه راست می­نمایند درون ِ كوچك­ات را...
- "بزرگ" خودش آن­قدرها هم بزرگ نیست كه كوچك را برایش قربانی كنم. بزرگ مگر چیست؟
- بزرگ، به تعبیر من، صورت كلّی و دربرگیرنده­ی جمیع ِ كوچك­هاست. مثل ِ امر انتزاعی ِ برخاسته از امر عینی. همین اندیشه­ای كه با حقارت و از سر اجبارِ موقعیتِ زندگی، امری عینی را می­اندیشد، وقتی از قید ِ این شیء و آن عین رها می­شود، به سطح دیگری می­فرازد و در فراغت از وابستگی­های من به موضوع، از موضوع و من فراتر می­رود. در این سطح، آنچه اندیشیده می­شود چنان وسیع است، كه پاسخ مسائل كوچك در آن چون ریگ ریخته است! آن­قدر كه حوصله­ات نمی­آید حتی خم شوی و آنها را جمع كنی!
- پس احساسات­ام چه می­شود؟ این روان ِ آشفته­ام... كه از سر ضعف، یا هر چه!، به همین دلبستگی­ها و مسائل كوچك دل­خوش است؟ چه­كار كنم وقتی كه ضعف "وجود دارد" و كاری "نمی­توان" برای آن كرد؟ تو فقط حرف می­زنی...
- راست است! تو نمی­توانی كاری برای ضعف­هایت بكنی. چون به شدّت هضمشان كرده­ای، یا آنها تو را هضم كرده­اند!... اینجا كه پای احساس در میان است، از احساس كمك بگیر، امّا از احساس­های والا!
- اوه! والا دیگر چه جور چیزی است؟!
- اگر چشمی داری كه این ضعف و حقارت ناپیدا را می­بیند، اگر به آن آگاه­ ای و می­خواهی كاری برایش بكنی، آگاهانه به درون زیبایی­ها برو: به طبیعت، به موسیقی، به شعر... جایی كه زیبایی و احساس هست و انتزاع هم هست. جایی كه خود ات نیستی، یك منظره­ای، یا یك ملودی... جایی كه نه با پا، بلكه با واژه­ی "پا" به آن قدم می­گذاری و غم ِ كوچك­ات می­شود "غم". "ضعف"­ات را نگاه می­كنی و با آن به گفتگو می­نشینی. به تماشا...

آه عزلت، ای خواست شیرین­ام!
ای مقام شبانه،
شبانه­ترین­­ام
به دور از رنجه­های ­نیاز
عاشقانه،
می­نوازی به راز،
افكار بی­قرارم...
آه عزلت، ای خواست شیرین­ام!
ای فراز!
چه درونی، چه دری می­بینم
سربرآورده از آغاز
از پس بزرگ­داشت زمان
در لباس این درختان
سبز و زنده
به آذین­های نو،
چون جلوه­ی نخست...
آه، نگاه­شان كن، نگاهشان،
این قله­های آونگ را
انگار كه می­خوانند به خوان،
اوی دلتنگ را
كه تقدیرش چنین خواند
به آهی چنان،
كه خوش می­دمد مرگ را...
آه،‌ چه می­ستایم­ات، ای تنهایی!
ای جوهر اصیل دانایی
در تو می­خوانم
می­آموزم بی­ كتاب،
درس سخت­خوان ِ زیبایی...
و برای توست،
كه می­بالم به مهر
كه او، مهر،
خود در پی مهر توست؛
و گاه كه می­اندیشم،
برای همین دلتنگم می­كند
كه باید پابندم كند،
نگاهم دارد،
از نگاه­ كردن­، از نگاه داشتن­ات...
آه عزلت،
چه می­ستایم­ات، ای تنهایی...!

در نیمه شب تاریك، ناگهان خودم را بازمی­یابم. چراغ ِ روشن. آینه: موهایم درهم، چهره­ام سخت... از كجا می­آیم؟ می­دانم. آگاهی در استخوان­ام بیداد می­كند. آگاهی از چه؟ همیشه "از چه" ندارد این گاه ِ آه... اینجا روی میزم رز سرخی می­پژمرد. می­میرد. زیبایی­اش لایه در لایه، پیچیده در مخمل سرخ، فرو می­افتد و شیء می­شود. ساقه­اش برای من ِ عاشق است كه هنوز در آب است. گل، دیگر گل نیست. تن ِ بیجان ِ گلی است كه آب­اش داده­ام. چه مرده­ی زیبایی... رنگ آتش­اش را هنوز به صورت آب نداده... بو می­كنم، اه، آمیزه­ای از سرخی ِ خون و مانده­گی ِ مرگ، دومی غالب،‌ اولی مغلوب... گلی ِ گل رنگ می­بازد. جسم­اش اما می­ماند، تجسم مرگ می­شود، مرگ ِ مار، توی رگ­هایش می­خزد،‌ حافظه­اش را می­مكد، استخوان­هایش را خرد می­كند و از آنها پلاستیك می­سازد. باید آن را از آب در بیاورم. این گل به آب نیاز ندارد، پلاستیك می­شود،‌ پلاستیك­تر از لیوان كه آب است در شیشه،‌ پلاستیك­تر از آب كه به شكل شیشه است... نمی­توانم چشم از چهره­اش بردارم، پر چروك، زیبا، پیچیده، لبه­های خشكیده، لب­های جهنده از سرخ ِ گیاه به سرخ ِ خون... چه حیف كه نگاهم نمی­كند، صدایم را نمی­شنود، چه حیف كه تن است تنها... شب بخیر زیبای مرده... كاش فردا روی میزم نباشی...

چه سایه­ات سپید است ای سیاه
آیه­ات گیاه
در خون منجمد رنگ­های سال
از سیاه - ­سپید ِ خاطره
در شیشه­ی خیال
آینه­ی واژ-­گون:
كتاب ِ باز ِ زمین و
واژه­ی سیاه
چه سياهت سپید است ای سايه
آرایه­ات مه:
بارانی از آه

ف.پ عزيز
گاهی از كلمات دلخور می­شویم كه چرا نمی­گویند. گاهی كه چرا می­گویند. این دلخوری از همان جایی آب می­خورد كه ذهن، گله­ی گوسفندهایش را می­چراند. جایی در دامنه­ی كوه، كه آب و علف بايد به اندازه­ی لازم، و كافی، یافت ­شود. این ذهنِ خوش­خیال را ببینید. می­گوید‌ لازم. می­گوید كافی. چه­قدر پیش­اندیشی پشت این كلمه­ها هست: از اینجا تا آنجا لازم است تا كافی. بقیه­اش اضافه است. از اینجا تا آنجا را من در دامنه­ی كوهم تصور می­كنم و كلمه­ را بعد می­آورم كه مرا و شما را با هم به دامنه­ی این كوه ببرد. مثل بره و چوپان. كلمه اما سگ گله نیست. علف نیست. گرگ گله است. خودش از خودش تاریخ دارد و از پشت كوه چیزهایی می­داند كه من نمی­دانم و شما هم نمی­دانید. مثلاً من نمی­دانم كه شما بره نیستید، كلمه اما می­داند و می­درد... دلخور نشویم...

The happiness finds me on its own feet
A poor unhappy man asks for meat
His old coat worn out, his hair all nit
His un-owned foulness mucks like shit

It knocks my door with hands hold forth
’t calls me sister ’n wants old cloth
What I gave him? my girlie blouse?
He gave me more gifts no one knows

Grzegorz Kmin – “The Prodigal Son(1)”

(1) داستان تمثیلی "فرزندِ مسرف"، داستان پسری است كه بعد از این­كه تمام ثروت­اش را به باد می­دهد، به خانه باز می­گردد، و در مفهوم نمادین به معنای كسی است كه انتظارات افرادی را كه به او زندگی بخشیده­اند و او را به عرصه رسانده­اند، برآورده نمی­سازد (از ویكی­پدیا).